30 Ιανουαρίου 1933 Ο Χίτλερ καταλαμβάνει την εξουσία

[παρέλαση των SA στην πύλη του Βραδεμβούργου]

[ο Χίτλερ χαιρετά τα παραληρούντα πλήθη από το παράθυρο της νέας καγκελαρίας]

Στις 30 Ιανουαρίου 1933 ο Χίτλερ έγινε καγκελάριος της Γερμανίας.
Πριν την ορκωμοσία του μελλοντικού δικτάτορα από τον πρόεδρο Χίντενμπουργκ,
ο υπεύθυνος προπαγάνδας του Ναζιστικού Κόμματος, Γκέμπελς,
είχε ετοιμάσει παρελάσεις των φανατικών
SA για να εορταστεί κατάλληλα η κατάληψη της εξουσίας με λαμπαδηφορία.
Το προηγούμενο καλοκαίρι υπήρχαν ήδη 5.6 εκατομμύρια άνεργοι.
Καθημερινές είναι οι συγκρούσεις των ναζιστικών SA με τους αριστερούς,
Κομμουνιστές και Σοσιαλιστές, οι οποίοι όμως τσακώνονται και μεταξύ τους,
αλληλοκατηγορώντας οι μεν τους δε για την άνοδο των Ναζί.
Στις εκλογές της 6 Νοεμβρίου 1932,
πρώτο κόμμα βγαίνουν οι Ναζί [196 έδρες],
δεύτερο οι Σοσιαλιστές [121 έδρες] και
τρίτο οι Κομμουνιστές [100 έδρες].
Ο πρωθυπουργός Franz von Papen προσπαθεί να συμφωνήσει με τον Χίτλερ,
αλλά τελικά παραιτείται και αναλαμβάνει ο στρατηγός Kurt von Schleicher,
τελευταίος πρωθυπουργός της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.
Προσπάθησε να κρατηθεί στην εξουσία πετυχαίνοντας
συμφωνία με τον ηγέτη της αριστερής πτέρυγας των Ναζιστών, τον Gregor Strasser.
Δεν είναι τυχαίο ότι και οι δύο δολοφονήθηκαν το 1934,
τη "νύχτα των μεγάλων μαχαιριών",
όταν πια ο Χίτλερ [που δεν τους συγχώρησε ποτέ αυτή την προδοσία]
ήταν απόλυτος δικτάτορας.
Από την άλλη μεριά, ο συντηρητικός πρόεδρος, Χίντενμπουργκ,
νόμιζε πως θα μπορούσε να ελέγξει τους εθνικοσοσιαλιστές,
ώστε να σχηματιστεί μια κυβέρνηση δεξιών εθνικιστών με καγκελάριο μεν τον Χίτλερ,
αλλά τον ίδιο να ελέγχει τα ηνία.
Έτσι δεν έκανε το χατίρι στον Σλάιχερ να του δώσει έκτακτες εξουσίες και
προτίμησε να χρησιμοποιήσει τον Χίτλερ.
Ο Χίτλερ όμως δε σκόπευε να παίξει το ρόλο της μαριονέτας του γηραιού στρατιωτικού.
Τον εξαπάτησε κι αυτόν εκτελώντας το δικό του προμελετημένο σχέδιο
για απόλυτη κυριαρχία μόνον του ίδιου στα πολιτικά πράγματα της Γερμανίας.

[το κοινοβούλιο -Reichstag- στις φλόγες]

Στις 27 Φεβρουαρίου 1933 οργανώνεται η προβοκάτσια
της πυρκαγιάς στο κτήριο του Κοινοβουλίου.
Φυσικά κατηγορήθηκαν οι Κομμουνιστές ως εμπρηστές, και εξαπολύθηκε τρομοκρατία,
κατ'  αρχάς εναντίον των αριστερών κομμάτων.
Άνοιξε το πρώτο στρατόπεδο συγκέντρωσης για τους εχθρούς του καθεστώτος και
περιορίστηκαν οι βασικές ατομικές ελευθερίες.

[μέλος των SS περιπολεί μαζί με κανονικό αστυνομικό!]
Στις εκλογές της 5 Μαρτίου 1933, το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα παίρνει ποσοστό 43.9%.
Στις 24 Μαρτίου 1933, οι Ναζί με τα υπόλοιπα κεντρώα και δεξιά κόμματα,
πλην των Σοσιαλιστών και Κομμουνιστών,
ψηφίζουν τον ειδικό νόμο, το "διάταγμα της εξουσιοδοτήσεως",
Gesetz zur Behebung der Not von Volk und Reich
που δίνει απόλυτη εξουσία στον Χίτλερ να νομοθετεί,
χωρίς οποιαδήποτε έγκριση του Κοινοβουλίου.
Μέσα σε τρεις μήνες, όλα τα κόμματα, εκτός του Ναζιστικού, απαγορεύτηκαν,
και το Κοινοβούλιο απλά κατάντησε ο τόπος όπου ο Χίτλερ έβγαζε λόγους προς
το γερμανικό λαό, αναγγέλλοντας τις αποφάσεις τους.
Η χιτλερική δικτατορία είχε πια εγκαθιδρυθεί.

BΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Die Machtergreifung [βίντεο]

80 χρόνια από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία.

Vor 80 Jahren: Hitler greift nach der Macht

Το ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων

Aναδημοσίευση από την ιστοσελίδα της

ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

To Ολοκαύτωμα

Οι Γερμανοί μπαίνουν στη Θεσσαλονίκη στις 9.4.41. Λίγες μέρες αργότερα απαγορεύουν την είσοδο των Εβραίων σε καφενεία, ζαχαροπλαστεία κ.λπ., επιτάσσουν το νοσοκομείο Χιρς και πολλά εβραϊκά σπίτια, φυλακίζουν τα μέλη του κοινοτικού Συμβουλίου, διατάζουν τουs Εβραίους να παραδώσουν τα ραδιόφωνα τους και λεηλατούν τα γραφεία της Κοινότητας και τις πλουσιότερες εβραϊκές βιβλιοθήκες. Στις 11.7.1942 οι άνδρες Εβραίοι ηλικίας 18 - 45 ετών διατάζονται να παρουσιαστούν στην πλατεία Ελευθερίας. Εκεί αφού υφίστανται απερίγραπτα μαρτύρια καταγράφονται και οδηγούνται σε καταναγκαστικά έργα. Η Κοινότητα θα καταβάλει στους ναζί 2,5 δισ. δρχ. για να τους απελευθερώσει. Στο τέλος του ίδιου χρόνου, οι ναζί κατάσχουν τις ανθούσες εβραϊκές επιχειρήσεις και καταστρέφουν το Ισραηλιτικό Νεκροταφείο.

Στις 6.2.43 φτάνει στη Θεσσαλονίκη μια επιτροπή των SD με επικεφαλής τους ΝτήτερΒισλιτσένι και Αλόις Μπρούνερ και βάζει σε κίνηση τον μηχανισμό για το οριστικό ξεκλήρισμα των Εβραίων, που υποχρεώνονται τώρα να φορούν το κίτρινο άστρο του Δαυίδ και να κατοικούν σε ορισμένες μόνο συνοικίες (γκέτο). Τους απαγορεύεται επίσης η χρήση τηλεφώνων και δημοσίων μεταφορικών μέσων. Οι ναζί κρύβοντας τις πραγματικές τους προθέσεις, ισχυρίζονται μέσω του Αρχιρραβίνου Κόρετς, τον οποίο διορίζουν και πρόεδρο, ότι αποβλέπουν στην αναδιοργάνωση της Κοινότητας σε μια αυτόνομη περιοχή της πόλης με δικό της Δήμαρχο και Επιμελητήριο. Σχηματίζουν ακόμα μια εβραϊκή πολιτοφυλακή και επιβάλλουν στους Εβραίους να συντάξουν αναλυτικές δηλώσεις των περιουσιακών τους στοιχείων. Στις 6 Μαρτίου 1943 απαγορεύεται η έξοδος των Εβραίων από τα γκέτο, ενώ στο συνοικισμό του Βαρώνου Χιρς στήνεται το σκηνικό για την τελευταία πράξη της τραγωδίας. Εκεί θα οδηγηθεί το ανθρώπινο κοπάδι έτοιμο να παραδοθεί στη σφαγή.

Στις 15 Μαρτίου 1943 αναχωρεί ο πρώτος συρμός με προορισμό τα στρατόπεδα του θανάτουAουσβιτς και Μπιρκενάου. Διαδοχικές αποστολές που αναχωρούν η μια μετά την άλλη θα μεταφέρουν σε λίγες εβδομάδες τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης στοιβαγμένους σε βαγόνια που προορίζονταν για ζώα, στον τόπο της εξόντωσης.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να εξαρθεί η αυτοθυσία εκείνων των Χριστιανών αδελφών μας, που με κίνδυνο της ζωής τους πρόσφεραν φιλόστοργο άσυλο σε πολλούς Εβραίους. Στην πρωτοπορεία βρέθηκαν ο κλήρος, η εθνική αντίσταση και τα σώματα ασφαλείας. Αλλά και ολόκληρος ο ελληνικός λαός που συμπαραστάθηκε όπου και όπως μπορούσε, νιώθοντας από την πρώτη στιγμή φρίκη απέναντι στο έγκλημα, έστω και αν δεν το είχε συλλάβει σε όλη του την έκταση, όπως άλλωστε δεν το είχαν συλλάβει και τα θύματα.

Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τα έντονα διαβήματα του αειμνήστου Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Γενναδίου, για να ανακοπούν οι αποστολές. Και ακόμα δεν μπορούμε να ξεχάσουμε και θα τονίσουμε εδώ και το έγγραφο της 23. 3. 43, που συνυπέγραψαν μαζί με τον αείμνηστο αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό και 29 ακόμα πρόεδροι οργανώσεων. Από την Ακαδημία και τις Ανώτατες Σχολές μέχρι τα τεχνικά και επαγγελματικά επιμελητήρια. Το έγγραφο αυτό, συνταγμένο σε αυστηρό ύφος, αναφέρεται στην ακατάλυτη αλήθεια των δεσμών που ταυτίζουν απολύτως τους Έλληνες Χριστιανούς Ορθόδοξους με τους Έλληνες Εβραίους υπό την κοινή και μόνη έννοια "Έλληνες". Και είναι αναμφισβήτητο, ότι σ' ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη δεν αποτολμήθηκε κάποια παρόμοια ενέργεια.

Από τους 46.091 θεσσαλονικείς Εβραίους που μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, επέστρεψαν μόνο 1950, δηλ. ένα ποσοστό 4% περίπου.

Webliography

Η ιστορία της Εβραϊκής Κοινότητας Θεσσαλονίκης [εκπ/κο υλικό]

Γιατί δεν σώθηκαν οι Eβραίοι στην Ελλάδα   [Το Βήμα 27/1/2013]

Οι δικοί μου Εβραίοι [lifo]

ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ--ΥΠΕΠΘ 2008 [τράπεζα ιδεών]

Jewish Holocaust Victims of Thessaloniki (Salonika)

Jewish History Museum, Thessaloniki

The Holocaust in Salonika (Thessaloniki)

History of the Jews of Thessaloniki and the Holocaust [Paul Isaac Hagouel]

[υπερδεσμοί και παραπομπές - Μανόλης Νίνος]

Η μάχη του Ματζικέρτ και η μοίρα του Ρωμανού Διογένη & του Αλπ Αρσλάν

Το καλοκαίρι του 1071 ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ' ο Διογένης φτάνει στη Θωσπίτιδα λίμνη, στα βάθη της Ανατολίας, και ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει τους Σελτζούκους.
Ο στρατός του είναι ένα μωσαϊκό από μισθοφόρους Βάραγκες, Νορμανδούς, Φράγκους, Σλάβους, ακόμη και Ούζους [που ήταν τουρκικό φύλο].
Ίσως όμως το πιο αναξιόπιστο τμήμα του στρατού του ήταν ο ιδιωτικός στρατός του Ανδρόνικου Δούκα, από την περιβόητη οικογένεια που εποφθαλμιούσε φυσικά το θρόνο του Ρωμανού.
Ο αυτοκράτορας διέπραξε το ένα λάθος μετά το άλλο, σαν να επεδίωκε τη συντριβή του περισσότερο απ' ότι οι αντίπαλοί του.
Κατ’ αρχάς διώχνει το φράγκικο ιππικό του Ρουσέλιου και το στράτευμα υπό τον Ιωσήφ Ταρχανιώτη σε κατασκοπευτική αποστολή, μειώνοντας έτσι το στρατό του στο μισό.
Κατόπιν, καταλαμβάνει ο ίδιος το Ματζικέρτ και όταν μαθαίνει ότι πλησιάζουν οι Σελτζούκοι στέλνει κατ’ αρχάς το Νικηφόρο Βρυέννιο και μετά  το Νικηφόρο Βασιλάκιο για να τους αντιμετωπίσουν.
Οι Τούρκοι καταφέρνουν να πιάσουν αιχμάλωτο το Βασιλάκιο και επιτίθενται με τους φοβερούς τους τοξότες εναντίον του βυζαντινού στρατοπέδου τη νύχτα, σκορπώντας τον πανικό.
Τότε ο αυτοκράτορας αντιλαμβάνεται ότι ο αντίπαλός του ετοιμάζει γενική επίθεση και στέλνει αγγελιαφόρους να ειδοποιήσουν το Ρουσέλιο και τον Ταρχανιώτη να επιστρέψουν στη βάση τους και να ενωθούν με τον υπόλοιπο βυζαντινό στρατό. Αυτοί όμως δεν υπακούουν και συνεχίζουν την πορεία τους προς ανατολάς.
Τότε συμβαίνει κάτι που πολύ παραξένεψε τον αυτοκράτορα. Ο Αλπ Αρσλάν ζητά συνθήκη ειρήνης με τους Βυζαντινούς, πιθανόν επειδή το κυριότερο ενδιαφέρον του ήταν η συντριβή των Φατιμιδών της Αιγύπτου και όχι οι Βυζαντινοί.

Ο Ρωμανός, όμως, εκλαμβάνει την πρόταση του Τούρκου σουλτάνου ως λιποψυχία και διατάζει γενική επίθεση την 26η Αυγούστου του 1071.
Οι Σελτζούκοι δεν περίμεναν τέτοια κίνηση και οπισθοχωρούν συντεταγμένα σχηματίζοντας διάταξη ημισελήνου και πλευροκοπώντας τους Βυζαντινούς με τόξα.
Ο Ρωμανός διαπράττει τότε νέο σφάλμα και διατάζει οπισθοχώρηση, φοβούμενος ότι έχουν απομακρυνθεί πολύ από το στρατόπεδό τους, ή πως μπορεί να περικυκλωθούν από τον εχθρό.
Σημειώνεται τότε δεύτερη προδοσία. Ο Ανδρόνικος Δούκας διαδίδει ότι σκοτώθηκε ήδη ο αυτοκράτορας και τρέπεται σε άτακτη φυγή, συμπαρασύροντας ολόκληρο το στράτευμα. Ο Αλπ Αρσλάν δε χάνει τη χρυσή αυτή ευκαιρία και διατάζει γενική αντεπίθεση.
Ο Ρωμανός μένει μονάχος του αφού τον εγκαταλείπουν πανικόβλητοι ακόμη και οι βασιλικοί ιπποκόμοι! Πολεμά γενναία, παρότι δέχεται τραύμα στο χέρι από σπαθί και τελικά συλλαμβάνεται αιχμάλωτος μόνον αφού του σκοτώνουν το άλογο και αναγκαστεί να πολεμήσει πεζός.
Τον σέρνουν αιμόφυρτο στο σουλτάνο, οποίος πείθεται πως πρόκειται για τον αυτοκράτορα μόνον όταν ο ήδη συλληφθείς Βασιλάκιος γονατίζει και τον προσκυνά.

Ο Αλπ Αρσλάν τον ρώτησε τότε τι θα έκανε ο Ρωμανός αν ο ίδιος βρισκόταν στη θέση του αιχμάλωτος. Ο αυτοκράτορας του απάντησε ειλικρινά πως θα τον τιμωρούσε σκληρά.
Ο σουλτάνος όμως έπραξε τελείως διαφορετικά.
Του φέρθηκε με τις καλύτερες τιμές, σαν να ήταν προσκεκλημένος του, και τελικά του επέτρεψε να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη, μετά από συμφωνία να του πληρώσει λύτρα.
Το οικτρό τέλος του Ρωμανού Διογένη δεν επρόκειτο να έρθει από τους Σελτζούκους αλλά από τους ίδιους τους συνωμότες στην Πόλη!
Εγκαταλελειμμένος ακόμη και από τη σύζυγό του Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα, προσπάθησε να αντιμετωπίσει στρατιωτικά τους εχθρούς του, αλλά ηττήθηκε από τον Ανδρόνικο και παραδόθηκε, με τη συμφωνία να γίνει μοναχός.
Παρότι τη συνθήκη την επεκύρωσαν τρεις επίσκοποι οι Δούκες αθέτησαν το λόγο τους, και ενώ ο Ρωμανός επέστρεφε ταλαιπωρημένος από δηλητηρίαση, ο καίσαρ Ιωάννης διέταξε να τυφλωθεί, βασανίζοντάς τον με το χειρότερο τρόπο.
Τελικά ο Ρωμανός σύρθηκε στην Προποντίδα, όπου και άφησε την τελευταία του πνοή στις 4 Αυγούστου του 1072, λίγες μέρες αφότου ο Μιχαήλ Ψελλός του έστειλε συγχαρητήρια επιστολή για την απώλεια της όρασής του!
Ακόμη πιο αναπάντεχο ήταν το τέλος του Αλπ Αρσλάν την ίδια χρονιά!

H σελτζούκικη αυτοκρατορία του έφτανε από το Αιγαίο Πέλαγος μέχρι την Κεντρική Ασία και από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τον Περσικό Κόλπο, αλλά ο Αλπ Αρσλάν ήθελε να επεκταθεί ακόμη παραπέρα στο Τουρκεστάν. Έφτασε πράγματι μέχρι τις όχθες του ποταμού Ώξου νικώντας τον ηγεμόνα της περιοχής Γιουσούφ ελ Χαρέζμι, τον οποίο συνέλαβε μάλιστα αιχμάλωτο.
Ο Γιουσούφ οδηγήθηκε στο σουλτάνο και καταδικάστηκε σε θάνατο.
Τότε, όρμησε εναντίον του Αλπ Αρσλάν βγάζοντας ένα κρυμμένο μαχαίρι.
Ο σουλτάνος έκανε νεύμα στους φρουρούς του να μην κινηθούν, σίγουρος για την επιδεξιότητά του στο τόξο, αλλά ενώ σημάδευε τον Γιουσούφ, γλίστρησε, το βέλος του αστόχησε, και ο Γιουσούφ κατάφερε να τον χτυπήσει στο στήθος.
Ο σουλτάνος πέθανε από το τραύμα μετά από λίγες ημέρες, στις 25 Νοεμβρίου του 1072,  42 χρονών, δηλαδή το ίδιο έτος και σε ίδια ηλικία με το Βυζαντινό του αντίπαλο...
Ο Αλπ Αρσλάν κηδεύτηκε δίπλα στον τάφο του πατέρα του, Τσαγκρί Μπεγκ, στην πόλη Μερβ (Αντιόχεια της Μαργιανής), τη “μητέρα του κόσμου”,  την πολυπληθέστερη της εποχής εκείνης, που βρίσκεται πάνω στο δρόμο του μεταξιού.
Η επιγραφή στον τύμβο του γράφει:
“Όσοι γνωρίσατε την ουρανομήκη δόξα του Αλπ Αρσλάν, κοιτάξτε. Τώρα βρίσκεται στο μαύρο χώμα.”

Και όσο για την ένδοξη Μερβ, δεν έχουν απομείνει παρά μόνο ερείπια...

Βιβλιογραφία

[στο διαδίκτυο]
Romanos (or Romanus) IV Diogenes
Ρωμανός Δ΄ Διογένης
Δουκών δυναστεία (1059-1081)
Eudokia Makrembolitissa
Alp Arslan
The Great Seljuq Empire
Merv

[έντυπη]
Kean, R. M. (2005). Ιστορικός άτλας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Αθήνα: Σαββάλας
Παπαρρηγόπουλος, Κ. (1971). Ιστορία του ελληνικού έθνους. Βιβλίον Δωδέκατον. Μεσαιωνικός ελληνισμός. ΙV. Κομνηνοί. Σταυροφορίαι. Αθήναι: Γαλαξίας

2ο Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών ["βίλα Αμαλία"]

Γυμνάσιο Αρρένων, κτήριο σχεδιασμένο από τον Τσίλερ, οικία του κατοχικού πρωθυπουργού Ράλλη, έπαυλη του πρεσβευτή Αργυρόπουλου, εγκαταλειμμένο κτήριο που ανήκει στον ΟΣΚ αλλά τελεί υπό κατάληψη επί εικοσαετία;


Διαδικτυακή βιβλιογραφία:

 Η  βίλα έχει τη  δική της ιστορία:  Πώς από 2ο Γυμνάσιο Αρρένων έγινε κατάληψη

2ο Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών 

Β' Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών [βίντεο ΕΡΤ]

Όθων Γ' και Βασίλειος Β' ο Βουλγαροκτόνος

 Παρατηρήστε τις εικόνες του Βυζαντινού αυτοκράτορα Βασιλείου
και του Γερμανού αυτοκράτορα Όθωνα [της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας]
και βρείτε τις διαφορές των σχέσεων του καθενός ηγεμόνα με τα εγκόσμια και τα θεία.

 Βασίλειος Β' [976-1025]

Όθων Γ' [996-1002]


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Fernandez-Armesto, F. (1996). A History of our Last Thousand Years. London: Black Swan
MacCulloch, D. (2010). A History of Christianity. London: Penguin
Norwich, J. J. (1993). Byzantium. The Apogee. Harmondsworth: Penguin

Σημειώσεις για την πολυτάραχη ζωή της Ειρήνης της Αθηναίας [752-803]

Γιατί εξουδετέρωσε τον ίδιο της το γιο, Κωνσταντίνο ΣΤ ' , με τύφλωση;
Γιατί ο στρατός  παρεμπόδισε την Ζ' Οικουμενική σύνοδο;
Γιατί ο προστατευόμενός της λογοθέτης του γενικού, Νικηφόρος,  την ανέτρεψε το 802;
Ποιες ήταν οι σχέσεις της με τον Κάρολο το Μεγάλο;


Πηγές:
α] Ειρήνη η Αθηναία [Βικιπαίδεια]
β] Δημητρούκας, Ι. & Ιωάννου, Θ. (2009). Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία. Αθήνα:  ΟΕΔΒ Έκδοση Δ' -σχολικό εγχειρίδιο Β' Γυμνασίου
σ. 32, 34, 
γ] Χριστοφιλοπούλου, Α. (1981). Βυζαντινή Ιστορία Β1 610-867 Αθήνα
σ. 148-151
γ] Norich, J. J. (1993). Byzantium. The Apogee. London: Penguin
σ. 2-4